W Dębowie, w gminie Gać, 17 września 2025 r. odbyło się uroczyste odsłonięcie muralu poświęconego kapitanowi Pieniążkowi.

17 września 1939 roku Sowieci rozpoczęli realizację zbrodniczego paktu Ribbentrop-Mołotow. To dzień, który zapisał się w historii Polski jako sowiecki napad na II Rzeczpospolitą – agresję, którą komunistyczna propaganda próbowała usprawiedliwiać „pomocą bratnim narodom” oraz ochroną ludności białoruskiej i ukraińskiej zamieszkującej Kresy Wschodnie. W rzeczywistości był to początek wielu sowieckich nikczemności, z którymi musiały się zmagać kolejne pokolenia Polaków.

17 września to także symboliczna data związana z tragicznym losem kapitana Stanisława Pieniążka – oficera Wojska Polskiego, który padł ofiarą jednej z największych sowieckich zbrodni – mordu katyńskiego, dokonanego przez Rosjan w 1940 roku. Dla niego i tysięcy polskich oficerów, to właśnie Katyń stał się punktem kulminacyjnym systemowego, zaplanowanego ludobójstwa.

Kim był kapitan Stanisław Pieniążek?

Kapitan Stanisław Pieniążek urodził się 9 lutego 1891 roku w Dębowie koło Przeworska. Był jednym z dziewięciorga dzieci Józefa i Agnieszki Pieniążków. W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich, a po odzyskaniu niepodległości walczył m.in. w obronie Lwowa i na Kresach Wschodnich.

O życiu jego i jego rodziny opowiada historyczna gra terenowa (quest), czyli HISTOGRANIE: "Oficer z Dębowa zamordowany w Katyniu".

 

Mural to nie tylko artystyczny obraz w przestrzeni publicznej, ale przede wszystkim to wyraz pamięci rodziny, mieszkańców, lokalnej społeczności i wszystkich tych, którzy wiedzą, że "pamięć i tożsamość" wymaga codziennej troski.

 
Uroczyste wydarzenie prowadzili konferansjerzy Pani Elżbieta Wyczarska i Pan Janusz Słyś - nauczyciele ze Szkoły Podstawowej w Dębowie.
 
Spotkanie rozpoczęło się wspólnym odśpiewaniem Mazurka Dąbrowskiego. Uroczystość odbyła się z towarzyszeniem pocztów sztandarowych: 3 Batalionu Strzelców Podhalańskich w Gniewczynie Łańcuckiej, Szkoły Podstawowej w Dębowie oraz OSP Dębów.
 
Wydarzenie zebrało liczną grupę członków rodziny kapitana Stanisława Pieniążka, mieszkańców Dębowa i Gminy Gać, uczniów Szkoły Podstawowej w Dębowie, nauczycieli i dyrektorów ze szkół na terenie gminy.
 
Odczytane zostały okolicznościowe listy przesłane przez:
  • Sekretarza Stanu Zastępcę Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów - Pana Jakuba Stefaniaka,
  • Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych - Pana Lecha Parella,
  • Dyrektora Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego - Pana dr Bartosza Gondka,
  • Wojewodę Podkarpacką - Panią Teresę Kubas-Hul.
 
Organizatorzy wydarzenia Wójt Gminy Gać Pan Łukasz Pieniążek oraz Prezes Fundacji Tradycyjna Zagroda Pan Andrzej Łopata podkreślili doniosłość wydarzenia dla kultywowania dziedzictwa historycznego oraz patriotyzmu, szczególnie wśród młodego pokolenia.
 
Po wzniosłej modlitwie Proboszcz Parafii Dębów ks. Jana Szaro dokonał poświęcenia muralu kapitana Pieniążka. Następnie dokonano przecięcia wstęgi i złożenia wieńców. Odegrana została pieśń „Śpij kolego”.
 
Niezwykle przejmującym wystąpieniem było przemówienie Pani Stelli Pieniążek, które przybliżyła dzieje życia kpt. S. Pieniążka oraz zawirowania rodzinne wynikające z "katyńskiego mordu".
 
Wśród zaproszonych gości głos również zabrali:
  • Poseł na Sejm RP - Pan Marek Rząsa,
  • Radna Sejmiku Województwa Podkarpackiego - Pani Sabina Południak, reprezentująca Marszałka Województwa Podkarpackiego - Pana Władysława Ortyla,
  • Burmistrza Miasta Przeworska - Pan Leszek Kisiel, (będący jednocześnie reprezentantem rodziny kapitana Stanisława Pieniążka),
  • historyk - Pani dr Irena Kozimala,
  • najbliższa rodzina, wnukowie kpt. Pieniążka - Pan Janusz Blachnicki oraz Pani Małgorzata Tchórzewska.
 

Uroczyste spotkania zakończyły krótki występ artystyczny, do którego zaprosiła Pani Małgorzata Płoskoń - Dyrektor Szkoły Podstawowej w Dębowie. Pieśni patriotyczne wykonali uczniowie dębowskiej szkoły, a także Zespół Śpiewaczy „Dębowianie”.

 
Goście zostali zaproszeni do sali szkolnej, w której zorganizowana została wystawa poświęcona kpt. S. Pieniążkowi - przygotowana przez Bibliotekę Publiczną Gminy Gać. Podczas wystawy zostały również udostępnione pamiątki rodzinne Pana Janusza Blachnickiego oraz ekspozycja militariów pochodzących ze zbiorów Pana Arkadiusza Pieniążka.
 

Odsłonięcie muralu było powiązane z inauguracją historycznej gry terenowej prowadzoną w formule HISTORIADY. 

Mural został namalowany dzięki wsparciu finansowemu: 

  • Ministerstwa Obrony Narodowej, 
  • Gminy Gać,
  • Fundacji Tradycyjna Zagroda. 

Więcej zdjęć z uroczystości zostało udostępnionych tutaj: FOTORELACJA z odsłonięcia muralu w Dębowie.