Sprawiedliwi z Hyżnego

Obszar tematyczny

Gra terenowa przybliża historię uratowania w Hyżnem, podczas II wojny światowej, Żyda Henryka Stelzera (zwanego Herszkiem) przez Polaków – Kazimierę i Feliksa Herrów. Zarówno Feliks Herr, jak i jego żona Kazimiera należeli do Armii Krajowej.

Narracja gry bazuje na wspomnieniach rodzinnych państwa Herrów. Uczestnik stopniowo zostaje wprowadzony w ówczesne uwarunkowania społeczne i historyczne.

Scenariusz gry koncentruje się na wydarzeniach związanych z pacyfikacją wsi Hyżne, przeprowadzoną przez Niemców na początku lipca 1944 roku. Aresztowania wymierzone w mieszkańców podejrzanych o działalność konspiracyjną dotknęły również rodzinę Herrów. To właśnie to aresztowanie oraz kolejne zwroty akcji pozwalają uczestnikom gry poznać także innych żołnierzy Placówki AK w Hyżnem.

Opisywany okres wydarzeń obejmuje głównie początek lipca 1944 roku, jednak narracja wykracza poza ten czas, obejmując również wcześniejsze i późniejsze zdarzenia. Całość zamyka w klamrę opowieść o bezinteresownej pomocy udzielonej Henrykowi Stelzerowi przez rodzinę Herrów, z narażeniem życia całej ich rodziny.

Miejsce startu

Przed budynkiem Dworku w Hyżnem (Dwór Nieborowskich vel Dzieduszyckich), nr budynku 615 a, 36-024 Hyżne.
Zalecany parking: na przeciwko Dworku.

Źródła wykorzystane do opracowania gry terenowej 

Główną inspiracją przy tworzeniu scenariusza gry były wspomnienia Ireny z Herrów Filipowicz spisane (02.01.2022 r. w Warszawie) przez Andrzeja Filipowicza, syna Pani Ireny.

Pomocniczo korzystano również z innych publikacji oraz innych materiałów:

• informacji o Sprawiedliwych „Herr Feliks & Kazimiera (Pieniowska)” opublikowanej na stronie internetowej Instytutu Yad Vashem: https://collections.yadvashem.org/,
• artykułu: dr Marcina Urynowicza, „Historia pomocy - Rodzina Herrów” opublikowanego (w październiku 2015 r.) na stronie internetowej Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN: https://sprawiedliwi.org.pl/,
• informacji opisanych w „Karcie Ewidencyjnej Zabytków” (dot. Dworu w Hyżnem) opublikowanej na stronie internetowej Narodowego Instytutu Dziedzictwa: https://zabytek.pl/.

Fot. z tytułowej strony ulotki przedstawiające Feliksa i Kazimierę Herrów pochodzą z archiwum Andrzeja Filipowicza, wnuka Feliksa i Kazimiery Herrów.

Podziękowania

Składamy serdeczne podziękowania Panu Andrzejowi Filipowiczowi za udostępnione materiały rodzinne (fotografie i wspomnienia) oraz za okazaną pomoc w tworzeniu scenariusza gry terenowej.

Proces rozwoju gry terenowej

Wydanie 2.0 Realizacja: sierpień 2025 r.

Aktualizacja scenariusza gry terenowej wraz pogłębieniem jej warstwy historycznej dokonana została w 2025 r. przez zespół Programu „SkarbyDziedzictwa.pl - radość odkrywania” z Fundacji Tradycyjna Zagroda.

Gra terenowa została zaktualizowana w ramach:

• projektu „SkarbyDziedzictwa.pl - strategiczny rozwój edukacyjnej inicjatywy ochrony dziedzictwa kulturowego”

Współfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO.

• projektu „Zwiększenie dostępności atrakcji turystycznych programu SkarbyDziedzictwa.pl”

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Podkarpackiego.

Pierwsza wersja tej gry terenowej została opracowana w 2024 r. ze środków Województwa Podkarpackiego. 

Utworzenie pierwotnej wersji gry zostało powierzone Fundacji Questingu, a jej scenariusz został utworzony dzięki pomocy Pana Pawła Piątka - pasjonata lokalnej historii z profilu na Facebooku „Historia Hyżnego i okolic”.