- Pobierz ulotkę (pełniącą funkcję: mapy-przewodnika).
- Stań na miejscu startu gry.
- Uważnie czytaj polecenia i rozwiązuj zagadki.
- W brakujące pola wpisuj litery lub liczby.
- Z podanych liter odczytaj hasło końcowe.
Zbrodnia niemiecka w Łopuszce Wielkiej
Jak grać? Jak odnaleźć skarb?
Rozpocznij HISTOGRANIE - odnajdź skarb:
Województwo: podkarpackie
Powiat:
przeworski
Gmina:
Kańczuga
Miejscowość:
Łopuszka Wielka
Ostatnio skarb został odnaleziony:
-
Skarb na końcu trasy został odkryty:
1 raz
Podziel się swoimi wrażeniami z przebytej trasy
Opinie może dodać zalogowany użytkownik po ukończeniu trasy.
Dodaj opinię
Zbrodnia niemiecka w Łopuszce Wielkiej
Widzisz błędy lub zmiany na
trasie
- prosimy zgłoś je nam!
Status trasy
Otwarta
Rodzaj trasy:
Piesza
Czas przejścia :
30 minut
Zalecany wiek:
< 13 lat
Skala trudności trasy:
Obszar tematyczny:
Zbrodnie niemieckie
Historia II wojny światowej
Żołnierze AK
Obszar tematyczny
Gra terenowa „Zbrodnia niemiecka w Łopuszce Wielkiej” przybliża tragiczną historię wydarzeń z 6 marca 1943 r., kiedy to żołnierze niemieccy zamordowali 19 niewinnych Polaków. Była to jedna z pierwszych (przypuszczalnie pierwsza) zbrodnia w na terenie powiatu jarosławskiego Genralnego Gubernatorswa (niem. Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete).
Narracja gry została opracowana w oparciu o relacje świadka wydarzenia śp. Stanisława Gładysza. Relacja te została zapamiętana i przekazana przez przedstawicieli lokalnej społeczności Łopuszki Wielkiej.
Dodatkowo w scenariuszu gry zostały wykorzystane wspomnienia spisane przez trzech różnych autorów: Michała Wołoszyna (ówczesnego kierownika Szkoły w Łopuszce Wielkiej) oraz Stanisława Kojdera i Leona Żygadły (działaczy ludowych, związanych z ówczesną konspiracyjną strukturą Stronnictwa Ludowego).
Warstwa historyczna gry ma na celu ukazanie przebiegu bolesnych wydarzeń II wojny światowej oraz przypomnienie pamięci o ofiarach tej niemieckiej zbrodni. Uczestnik gry pozna sprawę likwidacji konfidentki Anieli Bawor wraz ze wszelkimi uwarunkowaniami niemieckiego odwetu.
W grze zostały wspomniane inne niemieckie zbrodnie (w Pantalowicach, Rączynie, Kaszycach...), przeprowadzone przez Niemców, tego pamiętnego marca 43 roku. Przywołani zostali niemieccy antybohaterowie, nadzorcy, dowódcy tej zbrodni: Anton Hachmann oraz "kat Jarosławia" - gestapowiec Franz Schmidt.
W objaśnieniach do gry została przybliżona struktura konspiracyjna Stronnictwa Ludowego.
Miejsce startu
Przy pomniku św. Floriana w Łopuszce Wielkiej. Przy tzw. "rondzie", 200 m od kościoła pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Łopuszce Wielkiej.
Zalecany parking: na przeciwko budynku kościoła (nieco powyżej).
Lokalizacja GPS:
49°56′15,8″N 22°23′47,5″E
49,937722 22,396528
Źródła wykorzystane do opracowania gry terenowej
Główna źródła wykorzystane do utworzenia scenariusza gry:
- wspomnienia Stanisława Kojdera, „Organizacja <<Roch>> w gminach Monasterz i Tryńcza (Konspiracja "Roch" w powiecie Przeworsk)”, ze zbioru: „Teki Stanisława Kojdera”, Archiwum Państwowe w Przemyślu,
- zapiski Michała Wołoszyna (p.o. kierownika szkoły) z Kroniki szkolnej (lata 1939 do 1944), Archiwum Szkoły Podstawowej im. św. Jana Kantego w Łopuszce Wielkiej,
- artykuł Andrzeja Malika, Pacyfikacje Pantalowic i innych okolicznych miejscowości na Podkarpaciu, opublikowany na oficjalnym portalu edukacyjnym i popularnonaukowym prowadzonym przez Instytut Pamięci Narodowej: https:// www.przystanekhistoria.pl/ (dostęp: 25.09.2025 r.).
Pomocniczo korzystano również ze wspomnienia Leona Żygadło, „Leon Żygadło z Łopuszki Wielkiej - wspomnienia z lat okupacji”, ze zbioru: „Teki Stanisława Kojdera”, Archiwum Państwowe w Przemyślu.
Grafika z tytułowej strony ulotki przedstawia fragment muralu znajdującego się na ścianie stodoły w Łopuszce Wielkiej, nieopodal tamtejszego kościoła.
Podziękowania
Składamy serdeczne podziękowania:
- Panu Józefowi Bochnakowi za wiele spotkań w 2020 r. wraz z podzieleniem się wiedzą o zamordowanych osobach,
- Pani Lucynie Ziębie za udostępnione w 2020 r. materiały, a szczególnie Kronikę szkolną oraz za okazaną pomoc w tworzeniu scenariusza gry terenowej.
Składamy również serdeczne podziękowania współtwórcom gry terenowej, czyli uczestnikom projektu, tworzącym (w latach 2019-2020) Międzypokoleniową Radę Wsi w Łopuszce Wielkiej w ramach projektu „Partycypacja wiejska: Międzypokoleniowe Rady Wsi na rzecz ochrony lokalnego dziedzictwa historycznego i kulturowo-przyrodniczego”.
Przekazane w 2020 r. relacje i materiały stanowiły inspirację do pogłębienia badań historycznych i aktualizacji scenariusza tej gry w 2025 r.
Proces rozwoju gry terenowej
Wydanie 2.0
Realizacja: wrzesień 2025 r.
Aktualizacja scenariusza gry terenowej wraz została dokonana w 2025 r. przez zespół Programu „SkarbyDziedzictwa.pl - radość odkrywania” z Fundacji Tradycyjna Zagroda.
Gra terenowa została zaktualizowana w ramach:
- projektu „SkarbyDziedzictwa.pl - strategiczny rozwój edukacyjnej inicjatywy ochrony dziedzictwa kulturowego”
Współfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO.
- projektu „Zwiększenie dostępności atrakcji turystycznych programu SkarbyDziedzictwa.pl”
Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Podkarpackiego.
Pierwsza wersja tej gry terenowej pn. „Czarne chwile w Łopuszce Wielkiej” została opracowana w 2020 r. ze środków Narodowego Instytutu Wolności.
Utworzenie pierwotnej wersji gry zostało powierzone Fundacji Questingu, a jej scenariusz został utworzony dzięki pomocy Pani Lucyny Zięby - Dyrektor Szkoły Podstawowej w Łopuszce Wielkiej oraz Panu Józefowi Bochnakowi - ówczesnemu sołtysowi Łopuszki Wielkiej.